Atalarımız, ‘’Yüz kere ölç, bir kere biç’’ diye boşuna söylememişler. Ancak, pek çok konuda kendileri de bunu uygulamamışlardır. Toplumumuzda örf, adet ve gelenekler her zaman ön planda, mutluluk ise ikinci planda tutulmuştur. Örneğin ‘evlilik’ konusunda. Bütün detaylar kritik edilmeden karar verilen evlilikler sonucu insan nesli mutsuzluk çukurunda debelenir hale geldi. Ve istikrarsızlık, huzursuzluğu; huzursuzluk da oyunculuk mekanizmasını yarattı.
Sorunlara Rağmen Evleniyorlar
Yazar ve Davranış Bilimleri Uzmanı Aşkım Kapışmak’ın şu sözü çok hoşuma gider; ‘’Kafanızda tek bir soru işareti varsa evlenmeyin’’ der. Peki insanlar soru işaretleri varken neden evlenirler?
Genellikle;
-Sevgi bütün sorunların üstesinden gelir,
-Şimdi nasıl ayrılayım, aileme nişan tarihini bildirdim,
-Ayrılmayı nasıl atlatırım?... gibi sorunlar içinde boğulmaya başlarlar.
Ancak, bu çiftler; tanışma, arkadaşlık, flört, ailelerin tanışması gibi konularda adım adım gitseydi, zamana yayılan bu irtibat içerisinde zaten bazı sorunların üzerinde durabileceklerdi. Eğer insan ilişkilerinin nasıl olması gerektiği hakkında eğitimle bilinçlendirilmiş olsalardı, idmanlı bir sporcu gibi beyinleri gelecek hamleleri de önceden biliyor olacaktı.
Evliliklerde veya kadın – erkek ilişkilerinde bu sorun suya atılan taşın hareleri gibi yayılarak büyürken ya da kelebek etkisi ile toplumları ve dünya insanlığını etkilerken bir farkındalık stratejisinin izlenmesi de şart olmuştur. Çünkü kadına şiddet olayları da yine bir bilinçdışı etkilerle ve çeşitli bahanelerle sonlandırılamayan ilişkilerin çıkmaza girmesiyle krizin dehşete dönüşmesidir. Güçlünün güçsüzü ezmesi ile sonuçlanan içgüdüsel hayvani yapının açığa çıkmasıdır.
Ölmek Üzere Olan İlişkide Görülenler
Bir çok kişi evliliğiyle ilgili aynı dertlerden muzdarip;
-Birlikte ortak yaptığımız hiçbir şey yok!
-Eşim kendisine özen göstermiyor,
-İşimle ilgili merak ettiği hiçbir şey yok!
-Ayrı odalarda kalıyoruz,
-Ayrı evlerde yaşıyoruz,
-Çocuklarımız bile artık kendimize bir yol çizmemiz gerektiğini söylüyor,
-Nereye kadar tahammül edeceğimi bilemiyorum,
-Artık her şeye boşverdim… gibi yakınmaları duymadığımız gün yok gibi!
Mahşerin 4 Atlısı
İncil’de adı geçen, kıyamet öncesi ortaya çıkacaklarına inanılan ve dünyanın sonunu işaret eden dört atlıdır. Saldırı, savaş, açlık ve ölümü temsil ederler. Psikolog John Gottman ilişkilerde iletişimi öldüren 4 zehirli davranış için bu benzetmeyi kullanır.
1- SALDIRI : Suçlamak – Eleştirmek (Panzehiri: Kişiye değil davranışa odaklanmak)
2- SAVAŞ : Savunma (Panzehiri; kendi duygularının farkına varmak; sen değil ben dilini kullanmak)
3- AÇLIK : Duvar örme – Yok sayma (Panzehiri; tartışmaya ara vererek sakinleştirici aktivitelere odaklanmak)
4- ÖLÜM : Aşağılamak - Hor görmek (Panzehiri; saygı ve hoşgörüyü yoğunlaştırmak)
1’e 5 Kuralı
Gottman’a göre; atlılardan biri veya ikisi ortaya çıktığında vakit kaybetmeden; 1 kez yaptığınız olumsuz davranışın yerine (övmek, teşekkür etmek, takdir, sorumluluk almak, incittiğin için üzgün olduğunu söylemek gibi) 5 kez olumlu davranışlar göstererek problemi etkisiz hale getirebiliyorsunuz. (Yapabilirsiniz. Sadece bilgi almaktan, bilginizi artırmaktan ve bilgiye zaman ayırmaktan geri durmayın.)
Aile Terapistliği Kavramı Yerleşiyor
Bu evlilik müessesi veya kadın-erkek ilişkileriyle ilgili bilinen ama nedenlerinin araştırılması ve önlenmesi konusunda geç kalınmış bir olgu.
Koçluk mesleğinin kapsamına girmekte ve ayrıca T.C. hükümetinin de Aile Terapistlerinin yetiştirilmesine ağırlık vermesi ile halkın da aslında bilgisinin olduğu bir mevzu. Ancak bazı çiftler, ilişki koçluğu ya da aile terapistliğini psikolog veya psikiyatristlere gitmekle karıştırmak gibi bir yanılgıya düşüyorlar ya da bilinçli olarak öyle davranıyorlar. ‘’Benim deli olduğumu mu düşünüyorsun?!’’ gibi tepkiler ve gücenmeler sık rastlanılan bir durum! İlişkiyi de yaşaması gereken canlı bir varlık gibi değerlendirmeyen çiftler ne yazık ki zaten ne bir koça, ne bir psikoloğa, ne de bir aile terapistine gitmeden ayrılıyorlar. Ya da ilişki zaten ölmek üzereyken gittikleri için artık yapacak bir şey kalmıyor!
Son yıllarda ülkemizde gelişen meslekler olan aile terapistliği, ilişki koçluğu, yüz okuma ve beden dili analistliğinin de bu sorunların çözümüne faydaları yadsınamaz derecede önemlidir.
Eğer kendi kendinize çözemediğiniz konular varsa bu kurumlara veya bu uzmanlara arkadaşlığınızın başında gitmelisiniz. ‘’Hangi yönlerimiz uyuşuyor, hangi yönlerimiz uyuşmuyor, bir beraberliğimiz olursa biz birbirimizi ve ayrıca ilişkimizi mutlu ve sağlıklı olarak yaşatabilir miyiz?’’ gibi konuları düşünerek hareket etmeli, kendi kontrolünüzü elinize almalısınız. Kişiliğimiz farketmekle güçlenecektir. Ve göreceksiniz ki; ‘’Mahşerin 4 Atlısı Kuramı’’ sadece kadın-erkek ilişkilerinde değil, tüm ilişkilerinizde faydalı olacak…
Gençlerimizin bu konularda bilinçli olması kesinlikle koçluk yetileri ve beden dili analizi derslerinin en azından orta öğretimden itibaren müfredata konmasıyla mümkün olacaktır. Sorunlar ortaya çıkmadan önlenmelidir. Özellikle de konu insan olunca, gerekli algı ve bilgiler zihne yerleşebilirse farkındalık da sağlam adımları getirecektir. Kişiliğimiz farketmekle güçlenecektir. Ve göreceksiniz ki; ‘’Mahşerin 4 Atlısı teorisi’’, sadece kadın-erkek ilişkilerinde değil, tüm ilişkilerinizde faydalı olacak…
(Kelebek etkisi: Küçük değişikliklerin büyük ve öngörülemez sonuçlar doğurabilmesine verilen addır. Edward N. Lorenz'in çalışmalarından biri olan Kaos Teorisi ile ilgilidir.)
Dr. John Gottman röportajı; https://psikolojistanbul.com/2010/10/14/guclu-iliskiler-gottman-roportaji/
